"Արաքս թռչնաֆաբրիկա" ՓԲԸ-ում թռչնաղբից կենսագազի օգտահանման և ջերմային (էլեկտրական) էներգիայի արտադրության նախագիծ

Նախագծի հիմնական նպատակն է նվազեցնել թռչնաղբից առաջացող ջերմոցային գազերի արտանետումների մակարդակը, բարելավելով "Արաքս թռչնաֆաբրիկա" ՓԲԸ-ում անասնապահական թափոնների գործածության ներկայումս կիրառվող համակարգը և օգտագործելով (այրելով) նախագծի իրականացման արդյունքում առաջացող կենսագազը կոգեներացիոն համակարգում` էլեկտրական և ջերմային էներգիայի արտադրության նպատակով: Արտադրվող էլեկտրական էներգիան կառաքվի բաշխիչ ցանց, փոխարինելով (արտամղելով) էներգահամակարգում գործող ածխաջրածնային վառելիք օգտագործող ջեմային կայանների կողմից արտադրված էներգիան: Նախագծի լրացուցիչ նպատակներից է "Արաքս թռչնաֆաբրիկա" ՓԲԸ-ում առաջացող օրգանական թափոնների (թռչնաղբի) մշակումը, վնասազերծումը և պարարտանյութի արտադրությունը:

Առաջարկվող նախագծային գործունեությունը նախատեսվում է իրականացնել "Կլիմայի փոփոխության մասին" ՄԱԿ-ի շրջանակային կոնվենցիայի Կիոտոյի արձանագրության Մաքուր զարգացման մեխանիզմի (ՄԶՄ) շրջանակներում:

Նախագծի շրջանակներում նախատեսվում է նվազեցնել "Արաքս թռչնաֆաբրիկա" ՓԲԸ-ում բաց անաէրոբ ավազաններում պահեստավորվող թռչնաղբից առաջացող ջերմոցային գազե¬րի արտանետումները մթնոլորտ, կիրառելով անաէրոբ խմորիչում օրգանական թափոնների մշակման և արտադրվող կենսագազի որսման ու կոգեներացիոն տեղակայանքում այրման համակարգերը: Կենսագազի որսումը և օգտահանումը կնպաստի թռչնաֆաբրիկայում ջերմոցային գազերի արտանետումների նվազեցմանը անասնապահական թափոնների գործածության ներկայումս կիրառվող համակարգից, իսկ կոգեներացիոն տեղակայանքում արտադրված էլեկտրական էներգիայի առաքումը բաշխիչ ցանց կնվազեցնի ջերմոցային գազերի արտանետումները էներգահամակարգից:

Այդ նպատակով "Արաքս թռչնաֆաբրիկա" ՓԲԸ-ի տարածքում նախատեսվում է կառուցել կենսագազի արտադրության գործարան, որի հիմնական հանգույցներն են լինելու օրգանական թափոնների ընդունիչ (համասեռացման) ռեզերվուարները, անաէրոբ խմորիչը (մեթանթենկը), պոմպային տեղակայանքները, ջերմափոխանակիչները, կենսագազի խոնավազրկման, ծծմբազերծման և պահեստավորման համակարգերը, ավելցուկային գազերի այրման ջահը, էլեկտրական և ջերմային էներգիայի համակցված արտադրության (կոգեներացիոն) տեղակայանքը:

• Նախագծի իրականացումը կնպստի բաց ավազաններում գտնվող օրգանական թափոններից տարածվող գարշահոտության վերացմանը, բարելավելով ֆաբրիկայի անձնակազմի աշխա¬տանքային պայմանները:
• Միևնույն ժամանակ նախագիծը թույլ կտա ստեղծել համապատասխան մասնագիտական որակավորում պահանջող նոր աշխատատեղեր:
• Կայունացման ավազաններում ներկայումս կուտակվող թռչնախբը նպաստում է ոչ միայն գարշահոտի այլ նաև զանազան վարակիչների տարածմանը, ինչպես նաև ստորգետնյա ջրերի հնարավոր աղտոտմանը: Մինչդեռ թռչնաֆաբրիկայում առաջացող օրգանական թափոնների մշակումը պաստերացման աշխարակներում (դրանց տեղադրման դեպքում) և անաէրոբ խմորիչում կբերի վարակիչների վերացմանը և կենզանգվածի վնասազերծմանը:

Սույն Նախագծային գաղափարի նկարագրությունը (ՆԳՆ) մշակվել է ՄԱԶԾ/ԳԷՖ "Կլիմայի փոփոխության մասին ՄԱԿ-ի շրջանակային կոնվենցիայի ներքո Հայաստանի երկրորդ ազգային զեկույցի պատրաստման համար նպաստավոր պայմանների ստեղծում" ծրագրի փորձագետների կողմից` "Արաքս թռչնաֆաբրիկա" ՓԲԸ-ի տնօրինության խնդրանքով, որը փորձագիտական աջակցության կարիք ուներ կենսագազի արտադրության տեղամասի կառուցման և շահագործման ծրագրերի իրականացման առումով: Այս խնդրի շրջանակներում որոշվեց գնահատել կենսագազի գործարանի կառուցման նախագծի իրականացման նպատակահարմարությունը Կիոտոյի արձանագրության Մաքուր զարգացման մեխանիզմի շրջանակներում և, կախված ստացված արդյունքներից, մշակել համապատասխան ՆԳՆ:

ՆԳՆ-ի մշակման ավարտից հետո (25.07.2009թ.), փաստաթուղթը ներկայացվեց ՀՀ բնապահպանության նախարարությանը (ՄԶՄ ԼԱՄ), որը 2009թ. օգոստոսի 31-ին հավանության արժանացրեց նախագիծը` թողարկելով Հավանության նամակ:

Նախագծի սեփականատերը պատրաստ է բանակցել բոլոր այն կամակերպությունների հետ, որոնք հետաքրքրված են սույն նախագծի` ՄԶՄ-ի շրջանակներում ֆինանսավորմամբ և իրականացմամբ: