Հազարամյակի զարգացման նպատակների Ածխածնային մեխանիզմի շուրջ Փոխըմբռնման հուշագրի ստորագրում

2008թ. օգոստոսի 19-ին Հայաստանի Հանրապետությունում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգող / ՄԱԶԾ մշտական ներկայացուցիչ տկն Կոնսուելո Վիդալը և ՀՀ բնապահպանության նախարար պրն Արամ Հարությունյանը ստորագրեցին Հազարամյակի զարգացման նպատակների (ՀԶՆ) Ածխածնային մեխանիզմի շուրջ Փոխըմբռնման հուշագիրը:  Ածխածնային մեխանիզմի հիմնական նպատակն է ընդլայնել ածխածնային ֆինանսավորման հասանելիությունը` այդ գործընթացի մեջ ներգրավելով զարգացած երկրներին և խթանել ջերմոցային գազերի արտանետումները նվազեցնող նախագծերը, որոնք կնպաստեն նաև ՀԶՆ նպատակների իրականացմանը, նպաստելով երկրների կայուն զարգացմանը և աղքատության նվազեցմանը:

ՀԶՆ Ածխածնային մեխանիզմը գործում է Կիոտոյի արձանագրության ներքո Մաքուր զարգացման մեխանիզմի շրջանակներում, որը հնարավորություն է տալիս զարգացած երկրներին կատարել ջերմոցային գազերի կրճատման իրենց պարտավորությունները` գնելով ածխածնային կրեդիտներ զարգացող երկրներում իրականացվող նախագծերից: Ընդ որում ՄԱԶԾ-ն նպատակ չունի գնել կամ այլ սեփականության իրավունք վերապահել ՀԶՆ Ածխածնային մեխանիզմի ներքո իրականացվող նախագծերի ածխածնային կրեդիտների (ջերմոցային գազերի կրճատումների) հանդեպ: ՄԱԶԾ-ն նպատակ ունի տեխնիկական աջակցության ցուցաբերել հիշատակված նախագծերի իրականացման ընթացքում:

Հայաստանի Հանրապետությունը վավերացրել է Կիոտոյի արձանագրությունը 2002թ. դեկտեմբերին: Պետք է նշել, որ Հայաստանը զարգացող երկրի իր կարգավիճակով     ջերմոցային գազերի արտանետումների կրճատման քանակական պարտավորություններ չունի, սակայն կարող է  Արձանագրությամբ  ամրագրված այսպես կոչված Մաքուր զարգացման մեխանիզմի նախագծերի իրականացման միջոցով համագործակցել այդպիսի պարտավորություններ ունեցող զարգացած երկրների հետ Կլիմայի գլոբալ տաքացման երևույթի դեմ պայքարում:  Մաքուր զարգացման մեխանիզմով   իրականացվող նախագծերը պետք է անպայման նպաստեն  երկրի կայուն զարգացմանը, այսինքն տնտեսական աճին, բնապահպանական և  սոցիալական  խնդիրների լուծմանը`  արտաքին ներդրումների և նորարարական տեխնոլոգիաների փոխանցման միջոցով:

2006թ. ՀՀ Կառավարության որոշմամբ ՀՀ բնապահպանության նախարարությունը ճանաչվել է երկրում այդ  գործընթացը համակարգող Լիազորված ազգային մարմին:

Մինչ այժմ Հայաստանում նախաձեռնվել է թվով 10 Մաքուր զարգացման մեխանիզմի նախագիծ` թափոնների կառավարման, գյուղատնտեսության, էներգետիկայի, անտառապատման բնագավառներում, որոնք գտնվում են զարգացման  զանազան փուլերում: Դրանցից 4-ը անցել են հաստատման բոլոր փուլերը և գրանցված են Մաքուր զարգացման մեխանիզմի միջազգային Գործադիր Խորհրդի կողմից: 

ՄԱԿ-ի Զարգացման Ծրագրի  հետ ստորագրվող   Փոխըմբռնման հուշագիրը պետք է ապահովի տեխնիկական օժանդակության ծառայություններ Մաքուր զարգացման մեխանիզմի նախագծերի մշակման և պաշտոնական գրանցման ընթացակարգերի  իրականացման փուլերում, իսկ ՄԱԿ-ի Զարգացման Ծրագրի  կողմից ընտրված "Ֆորտիս" բանկը ծառայություններ կտրամադրի այսպես կոչված ածխածնային ֆինանսավորման համար, խթանելով արտաքին ներդրումնների ներգրավումը` վերականգնվող էներգետիկայի, էներգախնայողության, գազի համակարգերից կորուստների նվազեցման, անտառապատման ծրագրերում:  

Կիոտոյի արձանագրությունը միջազգային առաջին փորձն է կիրառելու շուկայական մեխանիզմներ բնապահպանական խնդիրների լուծման համար նորարարական տեխնոլոգիաների փոխանցման միջոցով, այդ գործընթացին մասնակից դարձնելով մասնավոր սեկտորին:  

Մեկնարկվող նախագիծը տարածաշրջանային է, ուստի միջազգային համագործակցությունը այս ծրագրում կնպաստի նաև գիտելիքների և փորձի փոխանակման միջոցով տարածաշրջանային համագործակցության զարգացմանը ու խորացմանը: Ստորագրվող Համաձայնագիրը մեկ անգամ ևս ընդգծում է ՄԱԿ-ի կառույցների հետ Հայասատանի Հանրապետության Կառավարության արդյունավետ համագործակցությունը ի շահ  Հայաստանի կողմից որդեգրած  կայուն զարգացման  նպատակների: