Գեղարոտ փոքր հիդրոէլեկտրակայանի նախագիծ Հայաստանում

"Զետտալումեն" ՍՊԸ

Նախագծի համընդհանուր նպատակն է բավարարել էլեկտրաէներգիայի հետզհետե աճող ազգային պահանջարկը` վերականգնվող ռեսուրսներից ստացվող և բնապահպանական տեսանկյունից մաքուր էներգիայի արտադրության միջոցով և վաճառել այն  □Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր□ ՓԲԸ-ին 15 տարի տևողությամբ` էլեկտրաէներգիայի վաճառքի պայմանագրի դրույթներին համապատասխան:

Առաջարկվող նախագծային գործունեության նպատակն է Արագած լեռան ստորոտին, Գեղարոտ գետի վրա 3.6 ՄՎտ գումարային հզորությամբ փոքր հիդրոէլեկտրակայանի գործարկումն ու շահագործումը: Նախատեսվում է, որ Գեղարոտ ՓՀԷԿ-ը կարտադրի տարեկան 12.37 ԳՎտ/ժ էլեկտրաէներգիա:

Գեղարոտ փոքր հիդրոէլեկտրակայանը հիմնականում բաղկացած է օժանդակ կառույցներով գլխային հանգույցից, ներկառուցված ճնշումային խողովակատարից և հիդրոմեխանիկական և էլեկտրական սարքավորումներով հագեցված ՀԷԿ-ի շենքից:

Գեղարոտ ՓՀԷԿ-ի գլխային հանգույցը տեղակայված է Արագած լեռան  ստորոտին գտնվող հեռավոր վայրում: Գլխային հանգույցի միջոցով ապահովվում է ջրի փոխանցումը դեպի առբերիչ ջրանցք: Գլխային հանգույցում նախատեսված չէ ջրի օրական կարգավորման ավազան:

Գեղարոտ ՓՀԷԿ-ում օգտագործվում է 338 մ բնական էջքը գլխային հանգույցի և Արագած գյուղի միջև:

Նախագծի իրականացման դեպքում ակնկալվում են հետևյալ արդյունքները.

• մշտական և ժամանակավոր աշխատատեղերի ստեղծում.
• երկրի էներգետիկ անվտանգության բարձրացում.
• վնասակար արտանետումների նվազեցում.
• կապիտալի ներգրավում և տեղական համայնքի տնտեսական զարգացման խթանում.
• էներգամատակարարման հուսալիության բարձրացում:

Նախագծային փաստաթղթի վերջնական ամփոփումից հետո այն պաշտոնապես ներկայացվել է ՀՀ բնապահպանության նախարարությանը` որպես TACIS ծրագրի հիմնական շահառուի: 2006թ. նախարարությունը փոխանցել է փաստաթուղթը Հոկայդո էլեկտրիկ փաուերս Կո. ընկերությանը հետագա լրամշակման և ընթացք տալու համար: 2007թ. մայիսին Հոկայդո էլեկտրիկ փաուերս Կո ընկերությունը տեղեկացրել է Հայաստանի ՄԶՄ ԼԱՄ-ին նախագծին իր մասնակցությունը դադարեցնելու մասին` արտանետումների սերտիֆիկացված կրճատումների (CERs) փոքր քանակի և Կիոտոյի արձանագրության գործողության ժամկետին հաջորդող ժամանակահատվածի անորոշությունների պատճառով:

2007թ. դեկտեմբերի 10-ին մի շարք հանդիպումներից և քննարկումներից հետո նախագծի սեփականատերը  Tricorona AB ընկերության հետ կնքեց արտանետումների կրճատումների գնման պայմանագիր, որով նախատեսվում է վաճառքի հանել առաջին վարկավորման շրջանում նախագծից ստացված արտանետումների սերտիֆիկացված կրճատումները (CERs): Համաձայն հիշատակված պայմանագրի, 2011 թվականին Tricorona AB ընկերությունը արդիականացներց գոյություն ունեցող նախագծային փաստաթուղթը և կնախաձեռնի դրա վավերացումը և հաստատումը ազգային մարմինների կողմից:

Համաձայն նախագծային փաստաթղթի, նախագծի առաջին վարկավորման շրջանը կմեկնարկի 2013թ.: